AI schrijft vandaag teksten, vertaalt ze en bouwt mee aan de code. Dan is het een logische vraag of een CMS nog wel nodig is. Waarom zou je een beheerpaneel laten bouwen en onderhouden, als je een wijziging ook gewoon aan een AI-assistent kan vragen?

Geen zin om veel te lezen? Dan is dit de samenvatting: voor de kleine websites hoeft een CMS misschien niet meer. Voor een groter project in meerdere talen: meer dan ooit. Maar dan wel eentje dat met AI kan praten.

Wat AI goed doet, en wat niet

AI schrijft een productbeschrijving in tien seconden. Vertaalt ze naar het Frans, Engels en Duits in nog eens tien. Wat vroeger als toekomstmuziek klonk, is nu een gewone dinsdag.

Wat AI niet doet: onthouden. Welke Franse pagina hoort bij welke Nederlandse? Welke tekst is goedgekeurd, en welke is een kladversie die iemand gisteren liet genereren en vergat? Welke slug gebruikte je vorig jaar in het Duits, zodat Google niet ineens tweehonderd 404's vindt? Wie mag wat publiceren?

Mijn mama heeft me altijd gezegd dat orde en structuur belangrijk is. Bij websites is dit niet veel anders.

Meertaligheid is het schoolvoorbeeld

Bij een site met één taal en tien pagina's kan je best zonder. Ik ken developers die zo'n site gewoon in code bijhouden, en de klant mailt een tekstwijziging door. Dat kan zeker werken. Voor kleine websites is het soms meer gedoe om je CMS up to date te houden, dan dat het tijd vraagt om even snel met Claude de HTML van je website te laten aanpassen.

Bij een site in vier talen met een paar honderd producten, nieuwsberichten en vacatures wordt het een ander verhaal. Elke pagina bestaat dan vier keer. Elke wijziging moet vier keer gebeuren, of bewust niet. Je wil weten welke vertaling achterloopt op het origineel. Je wil per taal een eigen URL, eigen metadata en de juiste hreflang-tags, zodat Google snapt dat het om dezelfde pagina gaat.

AI maakt vertalen goedkoop. Maar het maakt het overzicht niet eenvoudiger. Integendeel: als content plots tien keer sneller gemaakt wordt, heb je tien keer meer nood aan een plek waar alles netjes ligt.

AI vertaalt. Het CMS is de archiefkast die alles een duidelijke plaats geeft.

Gestructureerde content is AI-voer

AI werkt het best met gestructureerde data. Een product met aparte velden voor naam, prijs, afmetingen en beschrijving kan een taalmodel perfect lezen, aanvullen en vertalen. Een pagina die bestaat uit één grote brok HTML, in elkaar gesleurd met een pagebuilder? Daar wordt elk taalmodel triest van. Ik ook, trouwens.

Dat geldt niet alleen voor AI die content maakt, maar ook voor AI die content leest. Zoekmachines en AI-assistenten halen hun antwoorden steeds vaker rechtstreeks van websites. Hoe beter je content gestructureerd is, hoe makkelijker je ze netjes aanbiedt, met schema-markup en al.

Een goed CMS dwingt je om die structuur op voorhand uit te denken. Dat voelt soms als extra werk. Het is het werk dat je later uitspaart.

Soms wil je het gewoon zelf doen

En dan is er nog iets dat in de hele AI-discussie wat vergeten wordt: soms wil je gewoon zelf iets aanpassen. Een openingsuur dat verandert. Een tikfout op de homepage. Een nieuwe foto van het team. Daarvoor wil je geen prompt schrijven, het resultaat nakijken en hopen dat de AI niet ook nog even de footer "verbeterd" heeft. Je wil inloggen, het veld aanpassen, op opslaan klikken en verder met je dag.

Daar helpt een gebruiksvriendelijk CMS. Geen beheerpaneel met veertig menu's waar je na drie maanden niet meer weet waar alles staat, maar een omgeving met duidelijke velden, een voorbeeld van hoe het eruit gaat zien, en niets dat je per ongeluk kapot kan maken.

AI en mens werken dan in hetzelfde systeem. De AI doet het zware werk, zoals vertalen of honderd productteksten aanvullen. Jij doet de snelle aanpassingen. Allebei volgens dezelfde regels, met dezelfde revisies, op dezelfde plek.

Maar dan wel het juiste CMS

Oef, we zijn gekomen aan het punt dat ik wilde maken. Niet elk CMS is klaar voor deze tijd. En een knop "Genereer tekst met AI" in de editor maakt een CMS nog niet AI-klaar. Dat is een sticker op de doos.

Waar ik wél naar kijk:

Kan een AI-assistent er veilig bij? Het voorbije jaar is MCP uitgegroeid tot de standaard waarmee AI-assistenten zoals Claude of ChatGPT met andere software praten. Zie het als een stopcontact. Heeft je CMS er één, dan kan je assistent er content in lezen, aanmaken of vertalen, zonder dat er telkens iemand tussen zit te copy-pasten.

Speelt die AI volgens dezelfde regels als een mens? Een AI-assistent hoort dezelfde rechten te krijgen als een redacteur. Kladversies maken: graag. Rechtstreeks iets live zetten op de homepage: liever niet. Revisies, goedkeuringsflows en gebruikersrollen zorgen ervoor dat je agent zijn plaats kent en jij nog steeds de touwtjes in handen hebt.

Zit je vast aan de AI van je leverancier? Sommige platformen bouwen hun eigen AI in, met hun eigen model en hun eigen meerprijs. Ik heb liever een CMS met een open deur, zodat jij kiest welke AI je gebruikt. De modellen veranderen om de zes maanden. Je website wil je langer houden.

Hoe het er nu voorstaat

Goed nieuws: de grote spelers bewegen.

WordPress heeft sinds versie 6.9 een Abilities API in de kern, en sinds oktober staat de officiële MCP Adapter gewoon in de pluginbibliotheek. Daarmee kan een AI-assistent gericht dingen doen op een WordPress-site, binnen de rechten van de gebruiker waarmee hij aanmeldt. Headless systemen zoals Contentful bieden ook al een MCP-server aan.

Bij Statamic, waar ik het meest mee werk, zie ik twee voordelen.

Het eerste is nieuw. Statamic 6 komt met richtlijnen voor Laravel Boost, zodat AI-codeertools meteen weten hoe een Statamic-project in elkaar zit. En er bestaan al community-addons die van een Statamic-site een MCP-server maken, met een read-only-modus en binnen het bestaande rechtensysteem.

Het tweede is ouder dan de hele AI-hype. Statamic bewaart content standaard als gewone tekstbestanden, in Markdown en YAML, mee in Git. Dat was altijd al handig voor versiebeheer. Nu blijkt het ook ideaal voor AI: een codeerassistent leest die bestanden net zo makkelijk als code. Geen database-export, geen API-sleutel. Soms heb je gewoon geluk dat je tien jaar geleden een koppige keuze maakte.

Mijn advies

Kleine site, één taal, weinig wijzigingen? Dan is een zwaar CMS misschien overkill. Dat zeg ik liever zelf dan dat je het na een jaar ontdekt. Wel zal het resultaat van webdesigner (yours truly) vaak beter zijn dan van iemand die er weinig kaas van heeft gegeten.

Groter project, meerdere talen, meerdere mensen die content beheren? Dan heb je een CMS nodig. Niet ondanks AI, maar net daardoor. Kies er dan wel één dat:

  • content opslaat in gestructureerde velden, niet in opmaak

  • een open koppeling heeft voor AI, via MCP of minstens een degelijke API

  • rechten, revisies en kladversies serieus neemt

  • je niet vastzet aan één AI-leverancier

AI schrijft sneller dan ooit. Maar iemand moet nog altijd bijhouden wat er geschreven is, in welke taal, en of het klopt. Dat mag een CMS zijn, of dat mag ik zijn. Liefst allebei.

Twijfel je of jouw site een CMS nodig heeft, en welk? Neem contact op en ik kijk eerlijk met je mee.